Bağımsız İzmir Milletvekili Seda Kaya Ösen, sanayicilerin e-ithalattaki denetimsiz süreçlerden ötürü yaşadıkları mağduriyetleri Meclis gündemine taşıdı. E-ticaret yasasının yürürlükte olmasına rağmen hala milletlerarası kimi firmaların Türkiye’ye temsilci atamadığına dikkat çeken Ösen, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle Meclis’e soru önergesi sundu.
‘SANAYİCİ MAĞDUR EDİLİYOR’
Soru önergesinde Ösen; “Ticaret Bakanlığının e-ticarette haksız rekabet ve tekelleşmenin önüne geçmek gayesiyle hazırlamış olduğu ‘Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’, 2022 yılının Temmuz ayında maddeleşmiş ve 1 Ocak 2024 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ticaret Bakanlığı sonrasında da e-ticaret kanununu destekleyici alt mevzuatları tamamlamıştır. İlgili kanunlar çerçevesinde yerli üreticilerimizi ve firmalarımızı korumak ismine memleketler arası firmalara, Türkiye’ye temsilci atama yükümlülüğü getirilmiştir. Lakin buna rağmen, hala kimi memleketler arası e-ticaret firmalarının Türkiye’ye temsilci atamadığı bilinmektedir. Bu durum da yerli üretici ve firmalarımızın mağdur olmasına sebep olmaktadır. Ticaret Bakanlığı, e-ithalatla yurda güvensiz ve kalitesiz eser girişini azaltmak için gümrüksüz alışveriş limitini düşürüp vergileri artırmasına karşın bu probleme tam olarak deva bulunamamıştır” dedi.
SANAYİCİNİN REKABET GÜCÜ ZAYIFLIYOR
Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği ile Mesken ve Mutfak Eşyaları Sanayicileri ve İhracatçıları Derneğinin kamuoyuna yansıyan şikayetlerini anımsatan Ösen; “Ayakkabı Sanayicileri Derneğinin kesim üzerine yaptığı bir çalışma sonucu elde edilen datalara nazaran yalnızca geçen yıl, Çin’de faaliyet gösteren ve Türkiye’de temsilcisi bulunmayan bir platformdan 7-8 milyon çift ayakkabı sipariş ettiği anlaşılmıştır. Kelam konusu durum yerli endüstricinin ürettiği kaliteli eserlerin rekabet gücünü zayıflatırken, tıpkı vakitte önemli istihdam kayıplarına da neden olmaktadır. Tekrar bölüm temsilcilerinin açıkladığı bilgilere nazaran 2022 yılında 380 bin dolaylarında olan istihdam bugün 250 binin altına gerilemiştir. 130 bine yaklaşık istihdam kaybının sebepleri ortasında kontrolsüz ve denetimsiz e-ithalat gösterilmektedir. Ayakkabı bölümünde ihracat düzeyi 1.2 milyar dolar civarında seyrederken ithalat fiyatı da 1.7 milyar dolara yükselmiştir” sözlerini kullandı.
‘30 EURO ALTI ESERLER NASIL DENETİM EDİLİYOR?’
“30 Euro’nun altındaki gümrüksüz eserlerin, gümrükten geçişinde rastgele bir teste tabi tutulmadığı da bilinmektedir” diyen Ösen; “Öte yandan bu durum, haksız rekabet ve ülkemizdeki istihdam daralmasının yanı sıra bir de halk sıhhati ile ilgili kaygılara de sebep olmaktadır. Bu mevzuda Türkiye Ayakkabı Sanayicileri Derneği, Ticaret Bakanlığı ile temasa geçmiş ve bu formda Türkiye’ye getirilen ayakkabıların kanserojen ve alerjen risk taşıdığına yönelik savların araştırılmasını istemiştir. Emsal şikayetler mesken ve mutfak eşyaları sanayicilerinden de gelmektedir. Bilhassa, mutfaklarda kullanılan küçük elektrikli konut aletlerinin e-ithalat yoluyla Çin’den gümrüksüz bir formda ülkemize sokulması bir çok riski beraberinde getirmektedir. İnançsız eserle karşılaşan vatandaşlar karşılarında muhatap da bulamamaktadır” tabirlerini kullandı.
‘KANSEROJEN RİSKİ TAŞIYAN ESERLERLE İLGİLİ ÇALIŞMA YAPILACAK MI?’
Ösen, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a şu soruları yöneltti:
“Ticaret Bakanlığı, e-Ticaret kanunu kapsamında ülkemize temsilci ataması gereken lakin hala atamayan firmalara ait nasıl bir tedbir alacak? Bu hususta bir çalışma başlatıldı mı? 2024 yılı içerisinde ve 1 Ocak 2025 – 1 Mayıs 2025 tarihleri ortasında ülkemize gümrüksüz formda giren eser meblağının toplamı ne kadar? E-ithalat ile yurda giren ve kanserojen riski taşıyan bu ayakkabı ve mutfak gereçlerinin toplatılması için bir çalışma yapılacak mı? E-ticaret kanunu çerçevesinde yurt içinde yerleşik e-ticaret şirketlerine yönelik birçok düzenleme getirilmekte ve muhakkak kısıtlamalar uygulanmaktadır. Fakat yurt dışı yerleşik şirketlerin bu düzenlemelere tabi olmadan faaliyet gösterdikleri görülmektedir. Bu durumda kanunun yerli şirketleri müdafaa maksadı nasıl yerine getirilecektir?” ANKARA
