İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yönelik düzenlenen operasyonların akabinde yapılan protestolarda gözaltına alınan gençlerin bir kısmı aylardır cezaevinde tutuluyor. Lakin tutuklamalara karşın hâlâ bir iddianame hazırlanmış değil. Avukat Ekin Bircan, bu sürecin sırf isimli değil, anayasaya ters bir insan hakları sorunu olduğunu belirtti.
Bircan, tutukluluğun ceza değil, bir istisna olduğunu hatırlatarak, “Gençler hatalı ilan edilerek cezaevine konuluyor. İddianamenin bu kadar gecikmesi, onların türel statüsünü muallakta bırakıyor. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Mukavelesi, makul müddette yargılanma hakkını garanti altına alır. Bu açıkça ihlal ediliyor” dedi.
MASUMİYET KARİNESI İHLAL EDİLİYOR
Cezaevinde tutulan gençlerin şimdi suçlandıkları bile aşikâr değilken özgürlüklerinden yoksun bırakıldığını söyleyen Bircan, bunun direkt “masumiyet karinesinin ihlali” manasına geldiğini vurguladı. Kanıtların toplanıp suçlamanın netleşmediği bir ortamda, tutukluluk halinin sürmesinin hukuka muhalif olduğunu tabir etti.
Anayasa Mahkemesi ve AİHM kararlarında bu cins durumların hak ihlali olarak tanımlandığını hatırlatan Bircan, “Bu yalnızca bir prosedür sıkıntısı değil; gençlerin hayatı geri döndürülemez biçimde örseleniyor” diye konuştu.
SAVUNMA HAKKI VE RUHSAL YIKIM
Bircan, cezaevine girişin birinci günlerinin ruhsal açıdan çok kritik olduğuna dikkat çekerek, avukat görüşlerinin hayati önem taşıdığını söyledi. Cezaevindeki gençlerin moral bozukluğu yaşadığını, ümitsizliğe kapıldıklarını belirten Bircan, “İnsan onuru zedeleniyorsa, tutukluluğun meşruiyeti ortadan kalkar. Sağlıklı bir savunma dahi yapamayacak duruma gelen bir genç için tahliye kesinlikle değerlendirilmelidir” dedi.
TUTUKLULUKTA OTOMATİK UZATMA HUKUKA AYKIRI
İddianamenin uzaması nedeniyle tutukluluk mühletinin otomatik biçimde uzamasının hukuka muhalif olduğunu belirten Bircan, her geçen gün tahliye talebinin türel yerini daha da güçlendirdiğini söyledi. “Savcılık suçlamayı somutlaştıramıyorsa, özgürlük kısıtlanamaz” değerlendirmesini yaptı.
KOĞUŞ RİSKLERI VE YÖNETİMİN SORUMLULUĞU
Bircan, kimi gençlerin öteki isimli tutuklularla birebir koğuşlarda kalmaları nedeniyle güvenliklerinin tehdit altında olduğu istikametindeki tezlere da değindi.Cezaevi yönetimlerinin bu bahiste açık bir yükümlülüğü olduğunu belirten Bircan, güvenlik riski taşıyan durumlar için Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü’ne müracaat yapılabileceğini tabir etti.
TOPLUMSAL DAYANAK GENÇLER İÇİN BİR UMUT KAYNAĞI
Yargının mefkurede yalnızca evrak ve kanıtlar üzerinden karar vermesi gerektiğini söyleyen Bircan, toplumsal belgelerde kamuoyu dayanağının belirleyici olabileceğini lisana getirdi. “Bu gençler yalnızca yargılanmıyor, unutulmaktan da korkuyorlar” diyen Bircan, kamuoyunun ilgisinin hem yargı üzerindeki tesirine hem de içerideki tutukluların ruhsal direncine dikkat çekti.
Bircan, “Bir evrakın gündemde kalması, vicdanları harekete geçiriyor. Vicdan harekete geçtiğinde yargı da daha dikkatli ve şeffaf davranmak zorunda kalıyor.”
‘BU SÜREÇ İZLENMEMELİ, TAKİP EDİLMELİDIR’
Bircan, sırf hukukçuların değil, gazetecilerin, ailelerin, sivil toplumun ve toplumun vicdanını temsil eden herkesin bu süreci yakından takip etmesi gerektiğini vurgulayarak şöyle söyledi; “Her toplumsal medya paylaşımı, her sahipleniş içerideki bir gencin umudunu canlı meblağ. Bu yüzden seyirci değil, dayanışma içinde olmalıyız.“
