DİSK, Kamu İşçileri Sendikaları Konfederasyonu (KESK), Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) ve Türkiye Barolar Birliği’nin (TBB) 1 Mayıs Emekçi ve İşçi Bayramı’nı Kadıköy’de kutlama karının akabinde gelen eleştirilere ilişkin DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu yazılı açıklama yaptı.
“DİSK’i amaç alan düşmanca lisanı reddediyoruz” diyen Çerkezoğlu’nun açıklaması şu biçimde:
“Türkiye emekçi sınıfının onurlu gayret tarihinde kıymetli bir yer tutan 1 Mayıs, yalnızca bir gün değil; birebir vakitte tarihi bir bellektir, kolektif bir iradedir. DİSK olarak bu tarihî sorumluluğun şuuruyla, 2025 yılı 1 Mayıs’ına uzanan yolu aylar öncesinden planlamaya başladık. İki ayrı Başkanlar Kurulu toplantısıyla sendikalarımızın işyerlerinden, temsilcilerimizden ve üyelerimizden yükselen seslerini dinleyerek, geniş iştirakli bir istişare süreci sonunda yol haritamızı oluşturduk. Hayat pahalılığına, fiyatların baskılanmasına, gelirde-vergide ve ülkede artan adaletsizliklere karşı biriken reaksiyonları ve taleplerimizi alanlara taşımak için çalışmalara başladık.
“ÇOĞULCULUĞU HÜRMET İLE KARŞILIYORUZ”
Bu hazırlık süreci içerisinde, iktidarın demokrasiyi ve halk iradesini amaç alan teşebbüsleri 2025 1 Mayıs’ının kıymetini daha da arttırdı. Halkın yükselen adalet ve demokrasi gayretini, emeğin gündemleriyle de büyütme muhtaçlığı ortaya çıktı. Bu gelişmelerin akabinde, örgütümüzün görüş ve beklentilerini netleştirdikten sonra KESK, TMMOB, TTB, öteki emek-meslek örgütleri ve siyasi yapılarla yürüttüğümüz temaslar sonucu, ülke sathında olabildiğince yaygın ve olabildiğince kitlesel 1 Mayıs’ları örgütlemek için ortak bir mutabakat sağladık. Ne var ki, bu kararlarımıza dair kimi tenkitler üzerine kamuoyuna açıklama yapma gereği doğmuştur. Farklı yollar, ortak gayret. Emekçi sınıfının ve işçi halkların ortak gayreti, farklı yol ve sistemlerin zenginliğinde mana kazanır. Her politik tercih ve bu tercih doğrultusunda belirlenen her yol ve usul, emek, demokrasi, adalet ve barış gayretine katkı sunduğu sürece değerlidir. Bu çoğulculuğu hürmet ile karşılıyor; eleştiriyi, öneriyi, yaratıcı hareket biçimlerini, bizden farklı yolları denemek isteyenleri gayretimizin doğal kesimi olarak görüyoruz.
“DEĞERSİZ GÖRÜP BURUN BÜKECEK DURUMDA DEĞİLİZ”
1 Mayıs 2025’te de herkesin, her kurumun, her kişinin yeniden kendi yanlışsız bildiği ve kendi kitlesinin gerçekliği ve taleplerine uygun yol ve yollarla çaba etmesi, alanlara çıkması manalıdır ve değerlidir. Lakin unutmamak gerekir ki, kimsenin çabasını kendi çabamızdan kıymetsiz görüp burun bükecek durumda değiliz. Bunu kim yapıyorsa yanlış yapar, yanlış yapmaktadır. Herkesin misyonu kendi politik doğruları, gerçekleri ve tercihleri doğrultusunda yol yürümektir, hatta yol açmaktır. Lakin farklı yolları birbirine düşmanlaştırmamak ve tenkit hakkını kullanırken de hakikate sadık kalmak hepimizin ortak sorumluluğudur. DİSK’i gaye alan düşmanca lisanı reddediyoruz
“AYNI MEYDANLARI PAYLAŞTIĞI DİSKLİLERE BİLE DÜŞMANCA YAKLAŞANLAR…”
Halkın iradesini amaç alan 19 Mart sürecine karşı, ülkenin dört bir yanında sokakları ve meydanları dolduran, bu çabayı işyerlerine taşıyan tek emekçi konfederasyonu DİSK’tir. Konfederasyonumuzun kararları doğrultusunda ülkenin dört bir yanında halkın demokrasi ve adalet gayretine güç veren DİSK’lilerin, bugün küfür ve hakaretle amaç alınmasını, emekçi sınıfının vicdanına havale ediyoruz. Bu lisanın, emek uğraşının hiçbir yerine yakışmadığını hatırlatmak isteriz. Birebir meydanları paylaştığı DİSK’lilere bile düşmanca yaklaşanların; o meydanlardan şimdilik uzak duran ve aslında bugünlerde gayrete katılmaya hiç olmadığı kadar yakın olan milyonlarca emekçiyi kapsayabilmesi elbette mümkün değildir. 1 Mayıs vesilesiyle, süreci şimdilik uzaktan izleyen öteki sınıf kardeşlerini de bu gayrete taşımaya çalışan DİSK’lilere yapılan saygısızlık, personel sınıfının bu gayret sürecine iştirakini kolaylaştırmamakta, tersine önümüze bir mani daha çıkarmak manasına gelmektedir.
“İLK KEZ 1 MAYIS ÖRGÜTLEMİYORUZ”
Taksim 1 Mayıs alanıdır ve bu tartışma bizim için 1977’de kapanmıştır. Taksim, 1977’den bu yana DİSK için sırf bir meydan değil, bir hafızadır; işçinin alın teriyle, canıyla, kanıyla yoğrulmuş bir çaba yeridir. Tarihimizde birinci kez 1 Mayıs örgütlemiyoruz, yıllardır süren yasaklamalara, barikatlara, gazlara ve gözaltılara karşın DİSK’liler bu meydan için tekraren sokakları doldurmuştur. Taksim’e çıkma amacının konduğu 1 Mayıslarda, neredeyse sıkıyönetim ilan edilmiş bir metropolde, bütün yolların, bütün sokakların, polis barikatları ve TOMA’larla kapalı olduğu devirlerde, bir ortaya gelen her 5-6 kişinin üzerine gaz bombaları ve tazyikli suların sıkıldığı bir ortamda on yıllardır tekraren Taksim için yola çıktık. DİSK Genel Başkanı da dahil olmak üzere DİSK’in yüzlerce üyesi ve yöneticisi tekraren gözaltına alındı. Bu bizim en yeterli bildiğimiz şeydir. DİSK, daha evvel tekraren yaptığı üzere 1 Mayıs’ta Taksim’e davet yapma iradesine her vakit sahiptir. DİSK’in öncü emekçileriyle, tüm manileri aşarak buluşma noktalarına gelmeyi başaran üyelerimizle, sayıları sonlu kalsa da yeniden buluşuruz. Bunu tekraren yaptık, bedelini ödedik. Tekrar deneriz, tekrar yaparız
Ancak bu süreci ‘kahramanlık-korkaklık’ eksenine indirgemek, tartışmayı apolitik bir yere çekmektir. Biz bu tartışmayı apolitik kavramlarla yürütmeyi reddediyoruz. İşçilerin ortak çıkarına ve ülkenin geleceğine daha fazla hizmet edeceğini düşündüğümüz bir tercihi apolitik kavramlarla değil politik münasebetlerle savunuyoruz. Üstte da söz ettiğimiz üzere, öbür tercihler yapanları ‘itham’ etmiyor, onların tercihlerinin de emekçi sınıfı ve ülkemiz için olumlu sonuçlar doğurmasını gönülden umut ediyoruz. 1 Mayıs için politik maksadımız: Adalet ve demokrasi gayretini emek uğraşıyla güçlendirmek.
“‘İHANET’ ÜZERE HADDİNİ BİLMEZ KAVRAMLAR…”
Kimi çevrelerce ‘ihanet’ üzere haddini bilmez kavramlarla yaftalanmak istenen politik amacımız epey açıktır, nettir. Biz DİSK olarak 19 Mart sonrası büyüyen adalet ve demokrasi uğraşına personel sınıfının, işçilerin ve emeklilerin en kitlesel ve en yaygın biçimde katılmasının, adalet ve demokrasi çabasının emek ekseninin tamamlanmasının en değerli vazifemiz olduğunu düşünüyoruz. Başka emek-meslek örgütleri, siyasi partiler ve demokrasi güçleri ile yaptığımız istişarelerde bu politik maksada dair çok geniş bir konsensüs oluştuğunu gördük. Bu çerçevede 81 vilayette ve örgütlenebilen tüm ilçelerde ‘Biz Kazanacağız’ sloganı etrafında olabildiğince kitlesel ve yaygın 1 Mayıslar örgütlemeye karar verdik.
“EN GENİŞ İŞTİRAKLİ COŞKUYLA BÜYÜTÜLMELİ”
2025 yılı 1 Mayıs’ının İstanbul’da nerede kutlanması gerektiğine dair tartışmada iki görüş oluşmuştur: Bir görüşe nazaran bu yıl da içinden geçtiğimiz bu süreçte, 1 Mayıs’ta polis barikatlarının önüne geçecek öncü personeller, sokakta direnen gençlerin öncü kısımları ile iktidarın yasakçı ve hukuksuz tavrı teşhir edilmeli ve bir irade ortaya konulmalıdır. Başka bir görüşe nazaran ise 2025 yılı 1 Mayıs’ı öncesinde adalet ve demokrasi talebiyle ortaya çıkan toplam güç; personellerin, işçilerin, emeklilerin bu adaletsiz nizama karşı yansıları ile büyütülmeli, ülkenin dört bir yanında 1 Mayıs’lar bu anlayış ile örgütlenmelidir. İstanbul’da da 1 Mayıslara kapatılan bir öbür alan olan Kadıköy’de personellerin bayramı gençlerin, bayanların, tüm işçilerin en geniş iştirakli coşkusuyla büyütülmelidir. Bizler açısından, iktidarın hukuksuz ve yasakçı tavrında ısrar etmesi karşısında bir tercihte bulunmak mecburî hale geldi. Üstte bahsettiğimiz politik gaye doğrultusunda, adalet ve demokrasi uğraşına güçlü bir işçi soluğu katmak ismine, kitlesel iştiraki daha mümkün kılacak bir meydanın tercih edilmesi noktasında geniş bir mutabakat olduğunu gördük.
“ÖLÜ TAKLİDİ YAPMIYORUZ”
Sonuç olarak biz, toplantı tutanaklarına da yansıyan bu geniş mutabakata uygun davrandık, sorumluluğunu aldık. Bugün de bu mutabakatın ardında duruyor, ‘ölü taklidi’ yapmıyor, politik münasebetlerini anlatıyoruz. Ömürde kalma uğraşı veren emekliler, taban fiyata mahkûm edilmiş sendikalı-sendikasız emekçiler, geleceği için hengame veren öğrenciler, ayrımcılığa ve şiddete isyan eden bayanlar olarak çocuklarımızı da yanımıza alıp bir ortaya gelmenin ve daima bir arada daha güçlü olduğumuz iletisini vermenin çok değerli olduğunu düşündük. Bunun için İstanbul’da öncelikle Taksim’i istedik; en fazla esnekliği ise 1 Mayıslara uzun yıllar kapalı olan bir öteki meydan olan Kadıköy Meydanı olabileceği konusunda gösterdik.
“POLİTİK BİR TERCİH YAPTIK”
Bir öbür zaaf ise katıldığı tartışma süreçlerini ve bu süreçlerde tabir ettiklerini kamuoyuna açık biçimde savunamamaktır. Bir kere daha altını çizmek istiyoruz. Bizler dörtlü olarak hiçbir toplantıda kahramanlık-korkaklık üzere apolitik bir eksenden tartışma yürütmedik, politik bir tercih yaptık. Personelleri, işçileri, emeklileri, dar gelirlileri bu uğraşa katmak, 19 Mart sonrası yükselen adalet ve demokrasi uğraşının görece daha zayıf kalan kulvarını güçlendirmek için bir yol haritası belirledik. 1 Mayıs 2025’i bu yol haritasının değerli bir başlangıç noktası olarak gördük.
Bugün kimilerinin tercihlerini politik olarak savunmakta zorluk yaşadığını yahut ‘ben yoktum, görmedim, bilmiyorum’ dediğini gözlemlemekteyiz. Şayet ortak belirlenen politik gayesi savunacak yalnızca biz kaldıysak, ‘toplantılarda öbür, kamuoyuna başka’ tavırlar devam edecekse İstanbul için bu amacımızı gerçekleştirmek zorlaşacaktır. Böylesi bir durumda biz, emeğin başşehrinde tahminen de tarihin en kitlesel 1 Mayıs’ını örgütleme gayemizi değiştirir, on yıllardır yaptığımızı tekrar yaparız. DİSK Genel Merkezi önüne ulaşabilen üyelerimizle, örgütlü-örgütsüz tüm personellerle buluşuruz. 1 Mayıs çelengimizle, marşlarımız ve sloganlarımızla Taksim’e gerçek yola koyuluruz.
Bu gerçekler ışığında; misyonumuz iç tartışma ve polemiklere boğulmadan; toplumsal medya popülerliğinin şehvetine kapılmadan; en geniş iştirakli, coşkulu, kararlı 1 Mayısları Türkiye’nin dört bir yanında örgütlemektir. Unutulmamalıdır ki toplumsal medya mecraları kapanır, etkileşimler gelir geçer; ancak bu ceberut tertibe itiraz edebilen örgütlerimiz yalnızca üyelerinin değil, Türkiye’nin teminatıdır.
“COŞKULU VE KARARLI 1 MAYISLARI DAİMA BİRLİKTE İNŞA EDELİM”
1 Mayıs personellerin ‘Birlik, Uğraş ve Dayanışma’ günüdür. O gün, yalnızca geçim taleplerinin değil, birebir vakitte demokrasi, özgürlük, adalet ve barış taleplerinin de en güçlü formda lisana geldiği gündür. Bu nedenle herkesi, 1 Mayıs’ın tarihi manasına, 2025’in siyasal gereksinimlerine ve hepsinden kıymetlisi emek hareketinin iç dayanışmasına ziyan vermeyen bir sorumlulukla hareket etmeye çağırıyoruz. Gelin, iç tartışmalara takılmadan, etkileşimlerin değil işyerlerinin ve gerçek hayatın sesine kulak vererek, Türkiye’nin dört bir yanında coşkulu ve kararlı 1 Mayısları daima birlikte inşa edelim. Zira biz biliyoruz. Örgütlü personellerden, işçilerden, emeklilerden ve halktan daha büyük bir güç yoktur.”
