CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler’in yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığı’na yazılı soru önergesi sundu. Genç, 2024 yılı için yüzde 55,2 olarak açıklanan nema oranının birebir yılın ortalama enflasyon oranı olan yüzde 58,5’in altında kaldığını belirtti. 2023’te ise OYAK nema oranı yüzde 77,1 olurken resmi TÜFE yüzde 65 düzeyindeydi. Bu tabloya karşın gerçek getirinin önemli halde azaldığını vurgulayan Genç, “OYAK şeffaflık ve hesap verebilirlikten uzaklaşmış, üyelerinin birikimlerini koruyamaz hale gelmiştir. Son 5 yılda nema oranları, geçmişte olduğu üzere enflasyonun iki katı düzeylerde değil, enflasyona denk yahut altında seyretmektedir. Bu durum üyelerin birikimlerinin korunamadığına işaret etmektedir” dedi.
Genç, üyelerin her ay maaşlarından yapılan nizamlı kesintilere karşın nemadan gereğince faydalanamadıklarını, birikimlerini OYAK yerine farklı yatırım araçlarına yönlendirselerdi daha fazla çıkar sağlayacaklarını söyledi. Bu gelişmelerin kurumun finansal idaresine dair soru işaretlerini artırdığını lisana getirdi.
EMEKLİ ÜYELERİN TEMSİLİ VE MASRAFLARINDAKİ EŞİTSİZLİK
OYAK’ın idare yapısında emekli üyelerin hiçbir halde temsil edilmemesini eleştiren Genç, emekli üyelerin nema getirilerinden yapılan masraf ve riziko kesintilerinin adil olmadığını belirtti. Genç, “Bir emekli üye, muvazzaf üyeye kıyasla ortalama 30 kat fazla idari masraf kesintisine maruz kalmakta, buna rağmen vefat yardımı üzere toplumsal takviyelerde daha az hisse almaktadır. Bu sistem, emeklileri finansal olarak dezavantajlı hale getirmektedir” sözlerini kullandı.
Genç, OYAK’ın yatırım kararlarının bağımsız ekonomik tahlillere değil, vakit zaman siyasi yönlendirmelere nazaran alındığına dair argümanlara yer verirken, fındık ezmesi fabrikası ya da petrol dağıtım şirketi üzere OYAK’ın faaliyet alanı dışında kalan birtakım yatırımların, piyasadaki rasyonel münasebetlerle değil, hükümete yakın birtakım çevrelerin yönlendirmesiyle yapıldığını ileri sürdü. Genç, bu uygulamaların üyelerin birikimlerini direkt etkilediğini belirtti.
2023 yılında kurum tarafından yapılan 748 milyon TL’lik zelzele bağışının üyelerden alınan katkı hisselerinden karşılandığını belirten Genç, bağış kararının Genel Konsey onayı olmaksızın alınmış olmasının, kurum içi yetki evresi uygulamalarının ne kadar genişletildiğine örnek teşkil ettiğini söz etti.
Yöneticilerin usulsüzlük ya da makûs idare üzere münasebetlerle neredeyse hiç sorumlu tutulmadığına dikkati çeken Genç, “Cezasızlık kültürü kuruma hakim hale gelmiştir” dedi.
Genç, “Üyeler, şirket satışları, iştirak değerlemeleri, büyük ölçekli yatırımlar üzere hususlarda bilgi alamamakta; idare ise ‘ticari sır’ gerekçesiyle bu talepleri geri çevirmektedir. Üyeler kendi birikimlerinin ne formda değerlendirildiğini bilememektedir” dedi.
”NEMA ORANI NASIL BELİRNENMEKTEDİR?”
Genç, Güler’in yanıtlaması istemiyle şu soruları yöneltti:
‘OYAK’ın nema oranı nasıl belirlenmektedir ve neden enflasyon oranının altında kalmaktadır? Emekli üyelerin idare organlarında temsil edilmemesinin türel desteği nedir? OYAK’ın son yıllarda yaptığı yatırımların karar süreçlerinde siyasi telkinlerin tesiri olmuş mudur? Kurumun iştiraklerinin değerlemesi nasıl yapılmakta, bu değerlemeler nema hesaplarına nasıl yansımaktadır? 2023 yılında yapılan 748 milyon TL’lik bağış hangi kuruma yapılmıştır ve hangi kurumsal karar süreci işletilmiştir? OYAK üyelerinin bilgi edinme taleplerinin daima olarak ‘ticari sır’ gerekçesiyle reddedilmesi türel midir? OYAK yöneticileri hakkında rastgele bir kontrol, disiplin süreci ya da yargı süreci başlatılmış mıdır? Temsilciler Kurulu seçimleri neden demokratik, şeffaf ve eşit iştirake açık bir biçimde yapılmamaktadır?”
