CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Meclis’e sundukları siyasi etik yasasının görüşülmesi için davet yaptı. Şahsen Özel’in imzasıyla 2023’ün temmuz ayından beri Anayasa Komisyonu’nda bekleyen teklifte her partinin eşit sayıda üye verdiği bir Siyasi Etik Kurulu oluşturulması öneriliyor. Şuraya cumhurbaşkanının, bakanların ve milletvekillerinin mal ve gelir bildirimlerini inceleme yetkisi veriliyor. Ayrıyeten teklifte şuraya elinde siyasi etik unsurlarına karşıt bir süreç yapıldığıyla ilgili somut kanıt bulunan yurttaşların da başvurabileceği belirtiliyor.
CHP lideri Özgür Özel, partisinin küme toplantısında CHP’nin Meclis’te bekleyen Siyasi Etik Yasası’nı anımsatarak “Hodri meydan, getirin yasalaştıralım” davetini yaptı. Özel’in kelam ettiği 17 unsurluk teklif birinci olarak 2019 yılının temmuz ayında TBMM Başkanlığı’na sunuldu. Lakin teklif o yasama periyodunda görüşülmeyince Özel’in imzasıyla 2023’ün temmuz ayında tekrar verildi. Teklif 4 Temmuz 2023’ten bu yana Anayasa Komisyonu’nda görüşülmeyi bekliyor. Teklifin münasebetinde Cumhurbaşkanlığı ve TBMM’nin yozlaşmaya karşı korunması gerektiği vurgulanarak “Ülkemizde bugüne kadar Meclis üyeleri, cumhurbaşkanı ve bakanları bağlayıcı nitelikte etik kurallar oluşturulamamıştır. Bu durum siyasetin şahsî çıkarlara alet edildiği, siyasi makam ve vazifelerin kayırmacılık ve iş takibi gayesiyle kullanıldığı, vatandaşlardan toplanan vergilerle finanse edilen kamu kaynaklarının gayesi dışında kullanıldığına ait bir inanışın toplumda yerleşmesine neden olmuştur” deniliyor. Buna karşı da Meclis’te her partinin eşit sayıda üye verdiği bir Siyasi Etik Kurulu oluşturulması öneriliyor.
SİYASİ ETİK KURALLARI
Teklifin çizdiği etik kurallara nazaran cumhurbaşkanı, bakanlar ve milletvekilleri misyonları devam ettiği sürece; kamu kuruluşlarının, derneklerin ve vakıfların idare konseylerinde yer alamıyor. Bir çıkar karşılığı olmasa dahi özel kesimde rastgele bir misyonda bulunamıyor. Teklifte siyasetçilerin toplumun ortak mirası olan ulusal ve manevi pahaları siyasi gayelerle kullanamayacağı, kendilerine tahsis edilen kamu imkânlarının da “tahsis hedefi dışında kullanılamayacağı” belirtiliyor. Teklif ayrıyeten Yolsuzlukla Çaba Yasası gereği cumhurbaşkanı, milletvekilleri ve bakanlara her yılın ocak ayında Meclis’e mal varlıklarını bildirime mecburiliği öngörüyor. Bu misyonları yapan şahısların, kendilerine kıymeti net minimum fiyatın beşte birinden fazla verilen ikramları de Meclis Başkanlığı’na teslim etmesi gerektiği belirtiliyor. Tüm bu etik kuralları denetleme misyonu de Siyasi Etik Kurulu’na veriliyor.
Teklife nazaran; Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları somut kanıtları olması şartıyla şuraya dilekçeyle başvurabiliyor. Teklifte, heyetin yaptığı inceleme sonuçlarını bir rapor halinde TBMM Başkanlığı’na sunacağı ve etik kurallara uyulmadığının tespit edilmesi halinde, “bu durumun kamuoyuna açıklanacağı” belirtiliyor. Yaptırım olarak ise yalnızca milletvekillerine “uyarı ve kınama” cezaları öngörülüyor.
