CHP Ulusal Savunma Siyasetlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı Yankı Bağcıoğlu, OYAK Genel Kurulu’nda belirlenen nema oranına, karar alma süreçlerine reaksiyon gösterdi.
Bağcıoğlu, mevzuya ait yaptığı yazılı açıklamada şu sözlere yer verdi:
“Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ın mevcut yapısını ve işleyişini tüm taraflarıyla değerlendirdik; bu doğrultuda üyelerimizin haklarının korunması, birikimlerinin gerçek olarak paha kazanması ve kurumun tekrar itimat inşa etmesi için bir dizi ihtar ve tahlil önerisi sunuyoruz.
Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK), üyelerine; emeklilik, vefat ve maluliyet alanlarında ek yardımlar sağlamak üzere kurulmuş, tamamlayıcı bir mesleksel emeklilik fonudur. OYAK, 205 sayılı Kanun çerçevesinde, 1961 yılında özel hukuk kararlarına tabi olarak kurulmuş, mali ve idari bakımdan özerk, hükmî kişiliği bulunan bir kuruluştur.
“YÜZBİNLERCE ÜYEDEN OLUŞMAKTADIR”
OYAK, TSK mensubu subay, astsubay, uzman/sözleşmeli işçi ile sivil memurlar için bir emeklilik garantisidir. OYAK üyeleri sırf misyondaki işçiden değil, birebir vakitte emekli olarak sistemde yer alan yüzbinlerce üyeden oluşmaktadır.
İştirakleriyle birlikte OYAK, büyük bir ekonomik güce ulaşmıştır. Türkiye ihracatının yaklaşık %5’i OYAK iştirakleri aracılığıyla gerçekleştirilmekte; ERDEMİR, İSDEMİR üzere stratejik değere sahip sanayi devleri ve birçok çimento fabrikası da bu yapı içerisinde yer almaktadır. Kırk bini aşkın çalışanıyla OYAK; maden metalürji, otomotiv, güç, lojistik, kimya, tarım, besin ve finans üzere dallarda, altı kıtada, 20 ülkede faaliyet göstermektedir.
OYAK, üyelerinin birikimleriyle kurduğu şirketlerin yıllık kârları ile menkul yatırımlarından elde ettiği gelirleri nema (kâr payı) oranlarıyla üyelerine yansıtmaktadır. Bilhassa 2000’li yıllardan sonra, verilen nema oranları enflasyonun en az iki katı oranında olmuş ve bu durum OYAK’a olan inancı artırmıştır. Fakat son yıllarda bu tablo esaslı biçimde değişmiştir.
Son devirde açıklanan nema oranları, TÜİK’in resmi enflasyon düzeylerinde kalmış; bu da üyelerin birikimlerinin gerçek olarak erimesine neden olmuştur. OYAK’ın yanlış yatırımları, şirket satın alım süreçlerindeki yanlışlı tercihler ve liyakatsiz idareye dair önemli tenkitler, kurumun prestijini ve üyelerin geleceğini tehdit eder noktaya gelmiştir.
“KABUL EDİLEMEZ BİR YAKLAŞIMDIR”
Üyelerin artık açık ve net bir beklentisi vardır: ‘GÜÇLÜ NEMA, ŞEFFAF YÖNETİM’. Lakin buna karşın, toplumsal medyada birtakım hesapların aylar öncesinden OYAK nema oranlarını nokta atışıyla iddia edebilmesi, idare sürecine dair soru işaretlerini artırmaktadır. Buna rağmen, Türkiye Emekli Subaylar Derneği, Türkiye Emekli Astsubaylar Derneği ve Türkiye Emekli Uzman Erbaşlar Derneği üzere yasal temsilciler bilgilendirilmemektedir. Bu kabul edilemez bir yaklaşımdır.
Cumhuriyet Halk Partisi olarak üzülerek söz ediyoruz ki; OYAK, üyelerinin hak ettiği refahı sağlayamamaktadır. Nema oranlarının enflasyon karşısında yetersiz kalması, geniş portföyden sağlanan devasa kârların adil dağıtılmaması, adalet hissini zedelemektedir.
OYAK’a yönelik tenkitlerimizi ve tespitlerimizi şu başlıklar altında topluyoruz:
-Düşük Nema Oranları: OYAK’ın son yıllarda açıkladığı nema oranları, gerçek enflasyonun çok altında kalmış ve üyelerin birikimlerini adeta eritmiştir. Bu durum, yıllarını ülke güvenliği için feda eden TSK çalışanının temel haklarına terstir.
-Yetersiz Temettü Dağıtımı: Kârlı iştiraklere karşın bu gelirin üyelere adil bir biçimde dağıtılmaması, inanç krizini derinleştirmiştir. Borsada süreç gören şirketlerin yıllık çıkarları ile üyeye yansıyan nema oranı ortasındaki dengesizlik izaha muhtaçtır.
-Liyakatsiz İdare: Şeffaf olmayan karar süreçleri, başarısız yatırımlar ve liyakate dayalı olmayan atamalar, kurumun verimliliğini düşürmüştür. Başarılı yatırım geçmişi olan OYAK idaresinin bu düzeye gerilemesi sorgulanmalıdır.
-Şeffaf ve Hesap Verebilir İdare Gereksinimi: OYAK, 205 sayılı Kanun’a uygun formda yönetilmelidir. Tüm kararlar şeffaf, denetlenebilir ve üye odaklı bir biçimde alınmalı, kamuoyuna ve üyelere açık biçimde gerekçelendirilmelidir.
Dünyadaki başarılı emeklilik fonlarının incelenmesi, OYAK’ın da bu sıkıntıları aşabileceğini göstermektedir:
•Norveç Emeklilik Fonu: Tam şeffaflık ve sürdürülebilir yatırımlarıyla örnek bir modeldir.
•Hollanda ABP Fonu: Enflasyona endeksli getirileri ve çeşitlendirilmiş portföy yapısıyla inanç vermektedir.
•Kanada CPPIB: Bağımsız, profesyonel ve uzun vadeli kârlı yatırımlarıyla siyaset dışı idare anlayışının değerini ortaya koymaktadır.
CHP olarak, OYAK idaresine şu somut davetlerde bulunuyoruz:
•Nema oranları gerçek enflasyona endeksli taban getiri ile belirlenmelidir.
•Temettü dağıtım siyaseti gözden geçirilmeli; iştirak gelirleri üyelerle adil paylaşılmalıdır.
•Yönetimde liyakat ve şeffaflık temel alınmalı; yatırımlar bağımsız kontrole açık olmalıdır.
•Sürdürülebilir yatırımlar teşvik edilmeli, portföy çeşitlendirilmelidir.
•OYAK nakit birikimlerinin idaresi gözden geçirilmeli, kâr maksimizasyonu sağlanmalıdır.
•Siyasi tesirlerden arındırılmış, üye odaklı idare anlayışı hayata geçirilmelidir.
•2024 nema oranı, TÜİK datalarına nazaran değil, gerçek kâr oranları temel alınarak belirlenmelidir.
OYAK’tan beklentimiz; büyük çoğunluğu yoksulluk, hatta açlık hududunun altında maaşla ömür gayreti veren emekli subay, astsubay ve uzman işçinin sıkıntılarına derman olmasıdır.
Sonuç olarak: OYAK, üyelerinin alın teriyle büyümüş bir kurumdur. Bu birikim, sırf üyelerinin geleceği için kullanılmalı, hakça ve adil bir idareyle değerlendirilmeli, kamuoyuna açık halde hesap verilmelidir. Mevcut sistemin devamı, OYAK’ın saygınlığına gölge düşürecek; milyonların inancını yitirmesine neden olacaktır. Cumhuriyet Halk Partisi olarak, OYAK’ı global standartlara uygun yönetişim anlayışına davet ediyoruz. Emeklinin sesi duyulmalı, hakkı teslim edilmelidir.”
