Türkiye Cumhuriyet tarihinin en berbat ekonomik süreçlerinden birini yaşıyor. 2002 yılında siyaset faizi yüzde 46 düzeyindeyken iktidara gelen AKP, 23 yılın akabinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan yönetiminde son kararla siyaset faizini yeniden birebir düzeye getirmiş oldu.
24 Mayıs 2016 ile 10 Temmuz 2018 tarihleri arasında Ekonomi Bakanı olarak görev yapan ve şu anda AKP İktisat İşlerinden Sorumlu Genel Lider Yardımcısı olan Nihat Zeybekci’nin ”enflasyona nasıl sebep olunduğu” ile ilgili sözleri, iktisatta telaffuzlar ile yapılanlar ortasındaki farkı bir kere daha ortaya çıkardı.
Ekonomi idaresi bu defa AKP Genel Lider Yardımcısı Nihat Zeybekci‘nin gayesi oldu.
‘DAHA ÂLÂ KURALLARDA YAŞAR HALE GETİRSEYDİK’
Ekol TV’de açıklamalarda bulunan Nihat Zeybekci, ”Bugün en düşük emekli maaşı 15 bin lira. Bu kâfi mi? Katiyen kâfi değil. Bununla beşerler tahminen çok sıkıntı imkanlarla, kaidelerle yaşıyor. Pekala 15 bin lira değil de bunu biz 100 bin lira yapsak ne olur?
Yapabilirsiniz. Merkez Bankanız da var elinizde. Basarsınız parayı dağıtırsınız. Bu biraz evvel de arz ettiğim üzere söylediğim üzere para dağıtarak, para basarak, para vererek insanların refahını yükseltseydik, onları daha uygun kurallarda yaşar hale getirseydik, daha fazla tüketir hale getirebilseydik şayet bugün dünyada açlık olmazdı, fakirlik olmazdı. Çabucak çabucak her ülkenin de Merkez Bankası vardır. Basarlardı parayı ve bütün sorunları çözerlerdi” tabirlerini kullandı.
Fakat bilgiler para basılmadığını savunan Zeybekci’yi yalanladı.
1 AYDA 95 YILLIK PARA BASILDI!
”Trading Economics” verilerine nazaran M1 2025 Şubat ayında 6.64 trilyonken 2025 Mart ayında yüzde 9.48 artışla 7.27 trilyona çıktı.
Asıl dikkat çekense M0 oldu. Şubat 2025’te M0 644 milyarken İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı ve CHP’nin cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu‘nun diplomasının iptal edildiği, tutuklanarak İBB’ye operasyonların başladığı mart ayında yüzde 14.45 artışla 760 milyara çıktı. Ortadaki 116 milyarlık fark Türkiye Cumhuriyeti’nin 95 yılda bastığı paraya muadil. Keza 2018 Şubat’ta da dolanımdaki Türk Lirası banknot ve madeni para toplamı 116 milyardı.
DİP NOT: M0, en dar manadaki para arzıdır. TCMB tarafından deverana çıkarılmış banknotlarla, Darphane tarafından sirkülasyona çıkarılmış madeni paranın toplamından bankaların kasalarında bulunan nakit paranın düşülmesiyle bulunan toplamdır. Yani M0 dolanımdaki banknotlar ve madeni paraların toplamından banka kasalarındaki nakitin çıkarılması ile bulunur.
M1 ise M0’a bankalarda bulunan vadesiz mevduatın da eklenmesiyle oluşur.
PARA BASINCA ENFLASYONUN YÜKSELDİĞİNİ SÖYLEDİ
Konuşmasına devam eden Nihat Zeybekci daha sonra ”Siz vatandaşın alacağı yumurta, et; başka tüketim unsurlarının ölçülerini artırmadığınız sürece dağıttığınız para otomatik olarak enflasyon olarak yansır” sözleri ile para arzındaki artışın enflasyona neden olduğunu açıkça lisana getirdi.
Açıklamasını kira fiyatları üzerinden örnekleyen Zeybekci ”Şu an taban fiyat 22 bin lira değil de 52 bin lira olsaydı derhal kiralar 5 bin liradan 15 bin liraya çıkardı” kelamlarını de kullandı.
