İSO İmalat PMI, faaliyet şartlarındaki yavaşlama eğiliminin bir yılı geride bıraktığına işaret ederek martta 47,3 oldu. Martta 47,3 olarak ölçülen manşet PMI, şubattaki 48,3 düzeyine nazaran azalma kaydederek 2024’ün Ekim ayından bu yana en düşük bedeli aldı. Martta yeni siparişler üst üste 21. sefer aylık bazda yavaşlama sergiledi. Misal biçimde yeni ihracat siparişlerinde de Kasım 2022’den bu yana en sert düşüş görüldü.
Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olan imalat sanayi performansında en süratli ve sağlam referans kabul edilen İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Mart 2025 periyodu sonuçları açıklandı.
Eşik bedel olan 50,0’nin üzerinde ölçülen tüm sayıların dalda güzelleşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına nazaran, manşet PMI endeksinin mart ayında da eşik kıymetin altında kalmasıyla birlikte faaliyet şartlarındaki yavaşlama eğilimi bir yılı geride bıraktı. Martta 47,3 olarak ölçülen endeks, şubattaki 48,3 düzeyine nazaran azalma kaydederek 2024’ün Ekim ayından bu yana en düşük bedeli aldı.
SİPARİŞLERDE AZALMA SÜRÜYOR
Martta yeni siparişler üst üste 21. sefer aylık bazda yavaşlama sergiledi. Kelam konusu yavaşlama geçen yılın ekim ayından bu yana en besbelli seviyede gerçekleşti. Benzeri formda yeni ihracat siparişlerinde de Kasım 2022’den bu yana en sert düşüş görüldü.
Anket iştirakçileri, mart ayında kuvvetli piyasa şartlarının yeni siparişlerdeki yavaşlamada belirleyici rol oynadığını ve üretimin azalmasında da tesirli olduğunu belirtti. Üretimdeki yavaşlama eğilim olarak bir yıla ulaşırken tıpkı vakitte Ekim 2024’ten bu yana en sert seviyede kaydedildi.
İmalatçılar, yeni siparişlerdeki ivme kaybına bağlı olarak martta istihdamı arka arda dördüncü ay azalttı. Lakin bu azalış ölçülü gerçekleşti ve aralık ayından bu yana en düşük oranda ölçüldü. Mart ayında satın alma faaliyetleri yavaşlarken, girdi ve sonuncu eser stokları ise kıymetli bir değişim göstermedi. Son eser stoklarındaki yatay seyir, on aylık düşüş trendini sona erdirdi.
Zayıf girdi talebi, tedarikçilerin teslimatları hızlandırmasına imkan sağladı. Teslimat müddetleri son altı ayda birinci defa ve Aralık 2022’den bu yana en yüksek oranda azaldı. Martta girdi maliyetleri, büyük ölçüde liradaki zayıflığa bağlı olarak keskin biçimde artmaya devam etti. Bununla birlikte, enflasyon sürat keserek son üç ayın en düşük düzeyine indi. En son eser fiyatlarındaki artış da yavaşlayarak yıl başından bu yana en düşük oranda gerçekleşti.
‘ENFLASYONİST BASKILAR GÜÇLÜ SEYRİNİ KORUDU’
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket dataları hakkında değerlendirmede bulunan S&P Küresel Market Intelligence İktisat Yöneticisi Andrew Harker, şunları söyledi:
“Hem yurtiçi hem de yurtdışındaki kuvvetli piyasa şartları, Türk firmalarının yeni sipariş almakta zorlanmasına yol açarak üretim ve yeni siparişlerdeki yavaşlamanın sürmesine neden oldu. Azalan talep baskısı, tedarikçilerin teslimatlarını Aralık 2022’den bu yana en yüksek oranda hızlandırabilmesini sağladı. Liradaki zayıflamanın devam eden tesirleri nedeniyle enflasyonist baskılar güçlü seyrini korudu.”
METAL ESERLERİNDE YAVAŞLAMA
Mart ayında üretimin güzelleştiğine yönelik öncü sinyallere karşın yeni siparişler sadece besin eserleri ile ağaç ve kâğıt eserlerinde artış kaydetti. Yeni siparişlerde en keskin yavaşlama ise ana metallerde gözlendi. Bu daldaki ivme kaybı, pandemi periyodu hariç olmak üzere Ekim 2018’den bu yana en besbelli seviyede gerçekleşti. Misal biçimde yeni ihracat siparişleri de 10 daldan sekizinde yavaşladı. Üretimdeki tabloya paralel olarak, istihdamını artıran dal sayısı da mart ayında dörde yükseldi. Kara ve deniz taşıtları, işçi sayısında Kasım 2023’ten bu yana en süratli yükselişi kaydederek istihdam artışına öncülük etti. İstihdamda en keskin düşüşün yaşandığı bölüm ise ana metal sanayi oldu.
