Türkiye’de 2025 turizm döneminin başlamasıyla daldaki çalışanların hakları ve çalışma şartları da şimdiden tartışılmaya başlandı. Oteller, tatil köyleri, restoranlar ve cümbüş tesisleriyle Türkiye’nin en ağır işgücü talebini yaratan bölümde düşük fiyatlar ve ağır çalışma saatleri kesimdeki en önemli kronik sorunlar arasında. Dev-Turizmİş Başkanı Özdemir, 10 ülkeden ucuz işgücü getirildiğini belirterek kesimde insani çalışma şartları talep etti. Patronlara nazaran ise bölüm haksız yere eleştiriliyor.
Turizmde yeni döneme ait beklentiler yüksek. Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi’ne nazaran, 2025’te dal Türkiye iktisadına yaklaşık 5.2 trilyon lira katkı sağlayacak ve 3.3 milyon bireye istihdam yaratacak. Hükümet de bu yılki turizm gelir maksadını 64 milyar dolar olarak açıkladı. Fakat bu büyümenin çalışanlara nasıl yansıyacağı, kesim temsilcileri ile sendikalar ortasında sert bir tartışmanın fitilini ateşledi.
Devrimci Turizm İşçileri Sendikası (Dev-Turizm-İş) Başkanı Turgay Özdemir’e göre milyonlarca turizm çalışanı, taban fiyata yakın maaşlarla, çok mesaiye zorlanarak ve birçok vakit barınma ve yemek üzere temel gereksinimlere dahi erişemeden dönemlik işlere mahkûm ediliyor. “Turizm personelleri günde 8 saatin çok üzerinde çalıştırılıyor. Fiyatlarını almak için yıllarca süren davalar açıyorlar” diyen Özdemir, sendikalı emekçilerin de sistematik biçimde dışlandığını belirtiyor.
HAKSIZ ELEŞTİRİ
Özdemir ayrıyeten patronların, “Kalifiye eleman bulamıyoruz” halindeki şikâyetlerine, “Ucuz ve vasıfsız işgücü ithal ediliyor. Meğer milyonlarca lira kâr açıklayan otellerde çalışanlar o otellerde tatil bile yapamıyor” diyor. Türkiye Otelciler Federasyonu Lider Yardımcısı Mehmet İşler ise birçok bölüme nazaran daha uygun çalışma şartları sunulduğunu savunarak “Bu bölümde çalışanların haklarının ödenmesi konusunda büyük ilerleme kaydettik. Kendi insanımız bu işlerde çalışmak istemiyor. Asya’dan gelen iş gücü hem daha değerli hem de daha kısa müddette ülkesine dönebiliyor. Kurallarımız makûs olsa kimse bir gün bile kalmaz. Sendikaların kesimi berbat gösterme uğraşı, aslında daha fazla tesir alanı yaratma dileğiyle ilgili” diye konuşuyor. İşler, turizmcilerin yaşadığı ekonomik zorluklara da dikkat çekerek işçi masrafları, güç ve besin maliyetlerindeki artışın dalın kârlılığını düşürdüğünü kelamlarına ekliyor ve şunları söylüyor:
“Dövizle gelir elde etmemize karşın, artan sarfiyatlar nedeniyle ortadaki fark cepten gidiyor. Kredi faizleri çok yüksek. Bu ortamda bırakın yatırım yapmayı, mevcut borçlarımızı ödemekte zorlanıyoruz.”
