Avrupa ülkeleri ortasında net yarar sıralamasında Türkiye alt sıralarda yer aldı. Brüt çıkarlara nazaran net gelirlerde en yüksek ortalamalar Kuzey Avrupa ülkelerinde görülürken, satın alma gücü farkı azalsa da gelir eşitsizliği devam ediyor. Çocuklu ailelerin vergi avantajları ve hane yardımları sayesinde çıkar farkının olmadığı tek ülke Türkiye oldu.
Brüt maaşlar Avrupa ülkeleri ortasında farklılık gösterirken, net yararları etkileyen vergi oranları ve toplumsal güvenlik katkıları tabloyu değiştiriyor. Kimi ülkelerde evli ve çocuklu olmak net gelirleri kıymetli ölçüde etkiliyor.
EN YÜKSEK NET ÇIKARLAR HANGİ ÜLKELERDE?
Euronews’in haberine nazaran Eurostat bilgileri, satın alma gücüyle düzenlendiğinde yıllık net yararlarda Avrupa genelinde büyük farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. 2024 yılında AB içinde en düşük yıllık net çıkar 11 bin 74 Euro ile Bulgaristan’da olurken, en yüksek 50 bin 410 Euro ile Lüksemburg’da gerçekleşti. AB ortalaması ise 29 bin 573 Euro olarak belirlendi. Bu sayılar, çocuksuz ve bekar şahıslar için geçerli olup, çocuklu ailelerde farklılık gösteriyor.
İsviçre 85 bin 631 Euro ile en yüksek net yararı sunan Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA) ülkesi olarak öne çıkarken, İzlanda 57 bin 573 Euro ile onu takip ediyor. Öteki İskandinav ülkeleri de AB ortalamasının üzerinde performans gösterdi.
Batı ve Kuzey Avrupa ülkeleri AB içinde en yüksek çıkar düzeylerini yakalarken, Lüksemburg’u 47 bin 892 Euro ile Hollanda, 46 bin 208 Euro ile İrlanda izliyor.
ORTALAMANIN ALTINDA KAZANAN ÜLKELER
İtalya 24 bin 797 Euro, İspanya 24 bin 571 Euro ve Yunanistan 18 bin 709 Euro ile Güney Avrupa ülkeleri ortasında AB ortalamasının altında yer alıyor. Doğu Avrupa ülkeleri Romanya (12 bin 655 Euro), Bulgaristan (11 bin 74 Euro) ve Macaristan (13 bin 883 Euro) üzere net karlarda en düşük düzeyleri gösteriyor.
Türkiye ise 11 bin 440 Euro net çıkarla Bulgaristan’ın çabucak üzerinde bulunuyor.
DEV ALIM GÜCÜ FARKI
AB’nin en büyük dört iktisadından Almanya 39 bin 594 Euro ile en yüksek net yararı sağlarken, onu 32 bin 354 Euro ile Fransa takip ediyor.
Satın alma gücü standartlarına (PPS) nazaran değerlendirildiğinde ise Slovakya’da 16 bin 784 Euro ile Hollanda’da 40 bin 948 Euro ortasında değişen net yıllık karlar görülürken, AB ortalaması 28 bin 906 Euro oldu.
AB dışındaki ülkeler içinde İsviçre 48 bin 331 Euro ile açık orta birinci sırada yer alırken, Norveç 38 bin 712 Euro ile üçüncü, Lüksemburg 37 bin 630 Euro ve Avusturya 37 bin 359 Euro ile birinci beşi tamamladı.
Veriler, Doğu, Baltık ve Balkan ülkelerinde satın alma gücünün düşük olduğunu ve Doğu-Batı ortasındaki farkın sürdüğünü ortaya koyuyor.
SATIN ALMA GÜCÜ FARKI AZALIYOR
Nominal bedellerde AB ülkeleri ortasında net yıllık yararlarda önemli eşitsizlikler görülüyor; örneğin en yüksek Lüksemburg ile en düşük Bulgaristan ortasındaki fark 4,5 kattan fazla.
Ancak satın alma gücü standardına nazaran düzeltildiğinde Slovakya ile Hollanda ortasındaki fark 2,4 kata düşüyor.
Almanya, AB’nin “Dört Büyük” iktisadı ortasında AB ortalamasının üzerinde satın alma gücü standardına sahip tek ülke pozisyonunda bulunuyor.
ÇOCUKLU AİLELERİN NET YARARLARI DAHA YÜKSEK
Avrupa genelinde çocuklu ailelerin net yararları, çocuksuz hanelerden daha yüksek seyrediyor.
AB’de çocuksuz bekar bir kişinin net karı 29 bin 573 Euro iken, iki çocuklu tek gelirli bir çiftin yararı 35 bin 656 Euro’ya yükseliyor.
Bu farkın temelinde vergi avantajları ve aile yardımları bulunuyor.
Türkiye ise çocuklu ailelerin net karlarında bu farkın olmadığı tek ülke olarak öne çıkıyor.
Kıbrıs, Finlandiya, Norveç, İspanya ve İsveç’te çocuklu ailelerin yararları biraz daha yüksek olsa da fark yüzde 10’un altında kalıyor.
Çocuklu haneler için en büyük avantaj Slovakya, Polonya, Lüksemburg ve Belçika’da görülüyor; bu ülkelerde net karlar, çocuksuz hanelerin çıkarından yüzde 40 daha fazla oluyor.
